Skip to main content
Hygyrchedd ar y wefan

Covid-19: Gwybodaeth, arweiniad ac adnoddau i'ch cefnogi trwy'r pandemig

Tudalen hafan Covid-19
Cymwysterau gwaith cymdeithasol

Y radd mewn gwaith cymdeithasol yw'r cymhwyster proffesiynol ar gyfer gweithwyr cymdeithasol yng Nghymru a ledled y DU. Mae'r teitl gweithiwr cymdeithasol wedi'i ddiogelu. Dim ond pobl sydd â chymhwyster proffesiynol mewn gwaith cymdeithasol all ymarfer fel gweithwyr cymdeithasol. Disgwylir i weithwyr cymdeithasol gynyddu eu gwybodaeth a'u sgiliau ar ôl iddynt fod yn gymwys.

Diffiniad o weithiwr cymdeithasol

Dyma'r diffiniad cenedlaethol cyntaf y cytunwyd arno o rôl gweithiwr cymdeithasol. Cafodd hwn ei greu yn dilyn ymgynghoriad helaeth ag ystod eang o randdeiliaid gan gynnwys WLGA, BASW Cymru ac ADSS Cymru a chytunwyd yn unfrydol fel diffiniad swyddogol ar gyfer gweithwyr cymdeithasol yng Nghymru.

Mae gwaith cymdeithasol yn broffesiwn sy’n cefnogi, yn awdurdodi a diogelu’r oedolion a phlant mwyaf agored i niwed mewn cymdeithas

Mae gweithwyr cymdeithasol yn amddiffyn hawliau dynol pobl sydd, am resymau gwahanol, angen help i siarad drostynt eu hunain. Mae ganddynt ystod o wybodaeth a sgiliau cyfreithiol, academaidd ac ynglŷn â gwaith cymdeithasol. Mae’r teitl ‘gweithiwr cymdeithasol’ wedi’i ddiogelu a dydych chi ddim yn cael ymarfer fel gweithiwr cymdeithasol heb i chi gymhwyso a chofrestru.

Mae gweithwyr cymdeithasol yn sefydlu perthnasoedd drwy weithio gyda phobl i’w helpu i nodi eu cryfderau, anghenion a chanlyniadau llesiant. Maen nhw’n cefnogi pobl i gydbwyso eu hawliau a’u cyfrifoldebau iddynt gael gafael ar gymorth a chefnogaeth yn ôl yr angen. Mae ganddyn nhw hefyd ddyletswyddau diogelu statudol, lle bo angen.

Mae’r proffesiwn yn rhoi’r cyfle i chi weithio gydag ystod eang o’r boblogaeth ac i’w cefnogi nhw ar eu hamseroedd mwyaf anodd ac agored i niwed. Mae disgwyl i weithwyr cymdeithasol lywio llwybr anodd ar adegau drwy feithrin ymddiriedaeth a chyfathrebu oddi fewn i berthnasoedd teuluoedd a chymunedol cymhleth. Mae’n yrfa werth chweil ac yn rhoi’r cyfle i chi weithio am newid cymdeithasol a chyfranogiad ystyrlon mewn gwneud penderfyniadau i wella lles pobl.

Cyfranogiad unigryw gwaith cymdeithasol

Dyma ddiffiniad o waith cymdeithasol o wefan Ffederasiwn Rhyngwladol y Gweithwyr Cymdeithasol.

'Gwaith cymdeithasol yw’r proffesiwn sy'n tyfu cyflymaf yn y byd wrth i fwy o lywodraethau a chyflogwyr gydnabod yr effaith bwerus mae gweithwyr cymdeithasol yn ei chael mewn cymunedau. Cyfraddau troseddu is, canlyniadau iechyd gwell, a mwy o bobl yn cael mynediad i waith ac addysg ymhlith - dyma rai o ganlyniadau i weithwyr cymdeithasol proffesiynol gefnogi pobl i fod yn gyfrifol am eu dyfodol a gwireddu eu dyheadau.
Fel proffesiwn sy'n seiliedig ar hawliau dynol, mae gan waith cymdeithasol rôl hanfodol ym mhob cymdeithas i hwyluso cymunedau a phoblogaethau i godi eu lleisiau a sefyll ar gyfer eu cydraddoldeb ochr-yn-ochr â phawb arall. Mae cryfder y proffesiwn gwaith cymdeithasol yn ei allu i adeiladu democratiaeth gyfranogol, ymgysylltiad cymunedau yn eu dyfodol cynaliadwy, ac amddiffyn hawliau dynol.'

Mae newidiadau i ddeddfwriaeth yng Nghymru yn gofyn am ddull mwy cydweithiol o weithio ochr-yn-ochr â phobl i ddiwallu eu hanghenion canlyniadau personol. Mae’r dull yma’n datblygu gweithlu sy’ ddim yn dibynnu ar fodel gwasanaethau yn unig ond yn defnyddio ei wybodaeth a sgiliau, gyda chefnogaeth ymchwil a thystiolaeth gwaith achos i gefnogi unigolion.

Mae Cymru Iachach, Deddf Gwasanaethau Gofal Cymdeithasol (Cymru) a Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol i gyd yn gofyn am ymarfer sy’n seiliedig ar gryfderau pobl, yn canolbwyntio arnynt fel pobl ac yn ffocysu ar eu canlyniadau. Mae’r rhain i gyd ar sail gweithio ar y cyd i hyrwyddo llais a rheolaeth.

Mae’r ddeddfwriaeth wedi symud y pwyslais i ataliaeth, ymyrraeth gynnar a chanolbwyntio ar y gymuned. Rydym yn gweithio gyda phartneriaid i gefnogi pobl neu gymunedau i ddefnyddio dull holl sustemau ar sail cryfderau pobl.

Mae gwaith cymdeithasol yn diogelu pobl sydd wedi’u heithrio’n gymdeithasol, mewn risg o gam-drin neu esgeulustod, neu sy’n agored i newid am resymau eraill. Rhaid i waith cymdeithasol gydbwyso’r rolau cefnogi a diogelu’n ofalus. Rhaid i’r rhain gyd-fynd ag anghenion ac amgylchiadau’r person neu’r teulu.

Rydym yn broffesiwn cydweithiol, sy’n gweithio gyda gweithwyr proffesiynol eraill i helpu plant, oedolion a theuluoedd wella ac ennill rheolaeth dros eu bywydau ar adegau pryd mae eu diogelwch neu allu i gymryd rhan yn eu cymunedau yn cael ei gyfyngu.

Fel gweithwyr cymdeithasol, mae disgwyl i chi:

  • weithio yn arbenigwr ac adnodd i’r wladwriaeth
  • gweithio i alluogi pobl, i hyrwyddo eu hurddas a’u hawliau dynol
  • ymarfer mewn ffordd wrth-ragfarnllyd drwy’r amser
  • bod â’r ddyletswydd a’r pŵer i asesu a diogelu pobl mewn risg
  • bod y person a enwir gyda chyfrifoldeb statudol am reoli baich achos o unigolion a theuluoedd
  • gweithio fel eiriolwr i bobl agored i niwed a phlant (fel sy’n cael ei ddatgan ym mhwynt 32 o’r Côd Ymarfer)
  • hyrwyddo gofal a chymorth gan weithwyr proffesiynol eraill, fel bod pobl yn cael y cymorth priodol ar yr amser priodol
  • gweithio o fewn fframwaith deddfwriaeth Cymru
  • mabwysiadu unrhyw dechnoleg newydd sy’n ein helpu ni i ddiwallu anghenion ein cleientiaid.

Yn derfynol, nod pob gweithiwr cymdeithasol yw galluogi pobl i wneud newidiadau positif a pharhaus yn eu bywydau, i sicrhau eu bod yn cyrraedd eu potensial, ac i wneud cyfraniad positif i gymdeithas.

Mae gweithiwr cymdeithasol eisiau:

  • gwneud gwahaniaeth
  • gwella pethau i bobl
  • cefnogi pobl i ddiffinio sut mae ‘gwella’ yn edrych iddyn nhw a'u cefnogi i sicrhau newid cadarnhaol
  • gweithio gyda phobl i gadw eu hunain yn ddiogel cyn belled ag y bo modd, gan sicrhau hefyd bod y ddyletswydd statudol o ddiogelu yn cael ei chyflawni pan fo angen
  • cefnogi pobl i liniaru'r heriau y maent wedi'u profi yn eu bywydau, yn aml heb unrhyw fai arnynt hwy eu hunain, fel y gallant geisio byw mor annibynnol a chyflawn â phosibl
  • trio lleihau anghydraddoldeb sy’n bodoli, fel bod pobl yn cael y gora o’i fywydau
  • trio rhoi ffydd a chyfleoedd i bobl!

Addysg gymhwyso gwaith cymdeithasol

Mae gweithwyr cymdeithasol yn hybu llesiant ac yn gwella canlyniadau i bobl. Maen nhw'n canolbwyntio ar yr hyn sydd o bwys i'r bobl y mae arnynt angen gofal a chymorth.

Mae ar weithwyr cymdeithasol angen:

  • sgiliau cyfathrebu ardderchog
  • cadernid
  • gwybodaeth am y gyfraith a pholisi
  • gwybodaeth am theori gwaith cymdeithasol.

Er mwyn cymhwyso'n weithiwr cymdeithasol yng Nghymru mae'n rhaid i chi gwblhau cwrs a gymeradwyir gennym ni.

Mae'r cymhwyster gwaith cymdeithasol yn cynnwys yr un faint o ddysgu academaidd ac ymarferol. Gallwch astudio ar ei gyfer ar lefelau graddedig neu ôl-raddedig. Mae prifysgolion yn rhedeg rhaglenni mewn partneriaeth gyda gwasanaethau gwaith cymdeithasol awdurdodau lleol.

Prifysgolion yng Nghymru sy'n cynnig y radd israddedig

Prifysgolion yng Nghymru sy'n cynnig y radd Meistr

Am gymorth ariannu gweler y bwrsariaethau rydyn ni'n eu cynnig a chymorth ariannol arall sydd ar gael.

Y dair mlynedd cyntaf o ymarfer

Mae ar weithwyr cymdeithasol angen set o sgiliau sy'n seiliedig ar wybodaeth, gwerthoedd a phriodoleddau personol. Ni ellir datblygu'r rhain yn llawn trwy gwrs cymhwyso yn unig ac mae angen datblygiad proffesiynol ar gyfer gweithwyr proffesiynol wrth iddynt ddod yn ymarferwyr profiadol.

Rydym wedi gweithio gydag Arolygiaeth Gofal Cymru i ddatblygu canllawiau i helpu gyda datblygiad gweithwyr cymdeithasol ar ôl iddynt gymhwyso. Mae hyn yn dwyn ynghyd yr hyn y disgwylir i weithwyr cymdeithasol a'u cyflogwyr ei wneud.

Mae tri cham i'r fframwaith tair blynedd cyntaf o ymarfer

  • Sefydlu mewn gwaith cymdeithasol proffesiynol.
  • Magu cymhwysedd a hyder.
  • Rhaglen Gadarnhau ac adnewyddu cofrestriad gyda ni.

Gyda hyfforddiant, cymorth ac ymarfer, mae gweithwyr cymdeithasol yn datblygu eu sgiliau mewn sefyllfaoedd mwyfwy cymhleth.

Fframwaith Dysgu ac Addysg Proffesiynol Parhaus (DAPP) ar gyfer Gweithwyr Cymdeithasol

Mae'r fframwaith Dysgu ac Addysg Proffesiynol Parhaus (DAPP) yn cefnogi gweithwyr cymdeithasol tra'u bod yn ymarfer ac yn camu ymlaen trwy eu gyrfaoedd. Mae'r fframwaith yn cynnwys pedwar cwrs (a elwir yn rhaglenni). Caiff y rhaglenni eu gwerthuso i sicrhau eu bod yn parhau i ddiwallu anghenion gweithwyr cymdeithasol. Mae'r adroddiad gwerthuso diweddaraf ar gael.

Y Rhaglen Gadarnhau ar gyfer Gweithwyr Cymdeithasol Newydd Gymhwyso

Mae hon ar gyfer gweithwyr cymdeithasol yn eu rôl gyntaf ym maes gwaith cymdeithasol ar ôl cymhwyso.

Os gwnaethoch chi gymhwyso ar ôl 1 Ebrill 2016 bydd angen i chi gwblhau'r Rhaglen hon i adnewyddu eich cofrestriad proffesiynol.

Caiff y rhaglen ei darparu gan y canlynol:

  • Porth Agored mewn cydweithrediad gyda Phrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant
  • Prifysgol De Cymru a Phrifysgol Metropolitan Caerdydd.

Mae gofynion y rhaglen ar gael ar dudalen rheoleiddio hyfforddiant gwaith cymdeithasol.

Y Rhaglen Ymarfer Profiadol mewn Gwaith Cymdeithasol (EPSW)

Mae hon ar gyfer gweithwyr cymdeithasol yn eu trydedd flwyddyn o ymarfer (neu'r tu hwnt). Mae eu rôl yn cynnwys gweithio gydag ystod eang o sefyllfaoedd gan gynnwys rhai cymhleth.

Caiff y rhaglen ei darparu gan y canlynol:

  • Prifysgol Caerdydd ar y cyd â Phrifysgolion Bangor, Glyndŵr ac Abertawe.

Y Rhaglen Uwch Ymarfer mewn Gwaith Cymdeithasol (SPSW)

Mae hon ar gyfer gweithwyr cymdeithasol mewn uwch rolau.

Mae eu rôl yn cynnwys:

  • ymarfer gwaith cymdeithasol cymhleth
  • goruchwylio a chefnogi cydweithwyr ym maes gwaith cymdeithasol
  • ymchwil ymarfer
  • datblygiad y gwasanaeth.

Caiff y rhaglen ei darparu gan y canlynol:

  • Prifysgol Caerdydd ar y cyd â Phrifysgolion Bangor, Glyndŵr ac Abertawe.

Y Rhaglen Gwaith Cymdeithasol Ymgynghorol (CSW)

Mae hon ar gyfer gweithwyr cymdeithasol mewn rolau arbenigol. Mae eu rôl yn cynnwys:

  • ymarfer gwaith cymdeithasol cymhleth
  • ymgynghori ynghylch materion ymarfer
  • addysg a hyfforddiant ar gyfer cydweithwyr ym maes gwaith cymdeithasol neu arwain ymchwil a datblygiad ymarfer.

Caiff y rhaglen ei darparu gan y canlynol:

  • Prifysgol Caerdydd ar y cyd â Phrifysgolion Bangor, Glyndŵr ac Abertawe.

Mae mwy o wybodaeth am y rhaglenni hyn ar wefan Prifysgol Caerdydd.

Fframwaith Addysg a Dysgu Proffesiynol Parhaus ar gyfer gweithwyr cymdeithasol (DAPP) yn cael ei adolygu ar hyn o bryd

Rydym yn bwriadu cyhoeddi dogfen ymgynghori ar fframwaith diwygiedig tuag at diwedd 2019. Roedd y garfan ddiwethaf a dderbyniwyd ar y rhaglenni DAPP ym mis Medi 2018 ac felly bydd y Gynghrair wedi cyflawni’r comisiwn ac ar y sail honno y bydd y trefniadau presennol yn dod i ben yn 2020. Mae’r adolygiad yn golygu y bydd carfannau eraill yn dechrau ar raglenni DAPP yn 2019. Bydd trefniadau newydd yn cael eu rhoi ar waith ar ôl ymgynghori.

Mae’n amlwg yn hollbwysig nodi bod nifer sylweddol o weithwyr cymdeithasol wedi cyflawni dyfarniadau a modiwlau DAPP o dan y fframwaith presennol. Mae gwerthusiad annibynnol yn cadarnhau gwerth enfawr y rhaglenni a’r gwelliannau mewn gwybodaeth, sgiliau a’r hyder sydd wedi’i fagu. Bydd yr holl ddyfarniadau sydd wedi’u cyflawni yn parhau i gael eu gwerthfawrogi a’u cydnabod a bydd cyfeiriadau clir atynt mewn fframwaith diwygiedig. Rydym hefyd yn gweithio gyda Phrifysgol Caerdydd i sicrhau bod myfyrwyr DAPP presennol yn cael eu cefnogi’n llawn i gwblhau eu hastudiaethau.

Rydym hefyd yn gweithio gyda Phrifysgol Caerdydd i sicrhau bod myfyrwyr CPEL cyfredol yn cael eu cefnogi'n llawn i gwblhau eu hastudiaethau.

Rydym yn hynod ddiolchgar i Brifysgol Caerdydd a phartneriaid y Gynghrair ym Mhrifysgolion Abertawe, Bangor a Glyndŵr am ansawdd parhaus y dysgu a gynigir, y dull arloesol a ddefnyddiwyd i ddarparu’r rhaglen, eu gwaith tîm rhagorol a’u partneriaeth gyda ni.

Nid yw'r Rhaglen Gyfuno yn rhan o'r adolygiad hwn ac nid oes unrhyw newidiadau pellach wedi'u cynllunio ar gyfer y rhaglenni hyn y tu hwnt i'r rhai a gyflwynir o ganlyniad i'r adolygiad diweddar.

Cyrsiau ôl-gymhwyso eraill

Rydym hefyd yn cymeradwyo cyrsiau ôl-gymhwyso i gefnogi gweithwyr yn y rolau canlynol:

Proffesiynolyn Iechyd Meddwl Cymeradwy PIMC

Mae Proffesiynolion Iechyd Meddwl Cymeradwy yn cael eu hyfforddi i gymhwyso elfennau o gyfraith iechyd meddwl gydag ymarferwyr meddygol. Gallant fod yn weithwyr cymdeithasol a phroffesiynolion eraill gan gynnwys nyrsys seiciatrig cymunedol, therapyddion galwedigaethol a seicolegwyr. Caiff y rhaglen ei darparu gan Prifysgol Abertawe.

Dysgu ymarfer ac asesu myfyrwyr gwaith cymdeithasol

Mae cefnogi ac asesu ymarfer myfyrwyr gwaith cymdeithasol yn hanfodol. Mae'n helpu i benderfynu a oes ganddynt y sgiliau a'r wybodaeth i ddod yn weithiwr cymdeithasol.

Caiff y rhaglen ei darparu gan:

  • Prifysgol Caerdydd
  • Prifysgol Metropolitan Caerdydd
  • Prifysgol De Cymru
  • Prifysgol Abertawe.

Datblygu'r Rheolwr Tîm

Mae'r Rhaglen Ddatblygu Rheolwr Tîm yn cefnogi cyflwyno ymarfer gwaith cymdeithasol rhagorol trwy alluogi rheolwyr rheng flaen i wella ansawdd ymarfer, rheoli eu tîm yn effeithiol a delio â newid yn llwyddiannus. Caiff y rhaglen ei darparu gan Y Sefydliad Gofal Cyhoeddus ym Mhrifysgol Brookes Rhydychen.

Datblygu'r Rheolwr Canol

Mae'r Rhaglen Datblygu'r Rheolwr Canol yn darparu hyfforddiant arweinyddiaeth ar gyfer rheolwyr canol gofal cymdeithasol yng Nghymru, mae'r rhaglen hon yn cefnogi rheolwyr i ymateb i ofynion Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Lles (Cymru) 2014. Caiff y rhaglen ei darparu gan Y Sefydliad Gofal Cyhoeddus ym Mhrifysgol Brookes Rhydychen.

Cysylltu â ni

Os oes gennych gwestiwn neu os na allwch ddod o hyd i'r hyn yr ydych yn edrych amdano, cysylltwch â ni.